Guinea piglerde doğum ve yavrular çok ilginçtir

Hiç Guinea pig beslemeyenler bu mutluluğu anlayamazlar. Tavşan benzeri bu dünyalar tatlısı hayvancık köpekten daha uzun bir gebelik süresi olan 72 gün sonrası dünyaya gözleri açık aynı keçi koyun gibi annesinin etrafında ayakta gezinen hatta koşuşturan tüylü yavrular getirir. Doğdukları gün annelerini emdikleri gibi ot vb de azda olsa yiyebilirler.

Fare, tavşan, hamster vb Guinea pig dışındaki tüm kemirgen ailesinde yavrular ilk doğduğunda pembe tüysüz ve gözleri kapalıdır. Köpek kedi gibi hayvanlarda bile gözler 10-13 günlükken açılır ve 1 aylıktan önce ayağa kalkamaz, 1.5 aylıktan öncede annesinin memesi haricinde hiçbir beslenme kaynağından yararlanamazlar.

Guinea piglerde Coccidiyozis

Coccidiozis guinea piglerde ishalle seyreden gözden kaçırılıp fark edilmediğinde ve tedavide geç kalındığında aşırı dehidrasyon-sıvı kaybı veya diğer zayıf düşmeye bağlı nedenlerle ölümlerin görülebildiği ve guinea pigler arasında da çok hızlı bulaşan bir hastalıktır.

Coccidiosiz tavşanlar, köpekler gibi bir çok evcil hayvanda olduğu gibi guinea piglerde de ciddi kanlı ishalle seyreden hastalığa neden olabilir. Her hayvanda farklı coccidiyosiz etkeni vardır. Guinea piglerde coccidiyosiz etmeni Eimeria caviae'dır. Bu hastalığın etkeni aynı sıtma mikrobu gibi tek hücrelilerden (Protozoon) oluşan bir hücre parazitidir. Tek hücreli parazitler vücutta hastalık oluşturdukları sisteme ait hücreler içine yerleşir ve bölünerek sayıları arttığı zaman hücreyi patlatarak diğer hücrelere yayılırlar. Bu hücre parazitlerinden sıtma etkeni olan plasmodium türü protozoonlar kırmızı kan hücrelerine(Eritrosit) yerleşir. Bu hücreler içinde eşeysiz üreyerek belli aralarda hücreleri patlatarak diğer hücrelere saldırır. Bu dönemlerde sıtma hastalığında şiddetli ateş nöbetleri oluşur. Aynı sıtma hastalığındaki duruma benzer şekilde coccidiosiz etkeni protozoonlar ise parazit olarak bağırsak epitel hücrelerine yerleşirler. Hücre içinde eşeysiz üreyerek(şizogoni) hücreyi doldurur ve en sonunda patlatırlar. Epitel hücresi patladıktan sonra yeni üremiş çok sayıda protozoon paraziti sporozoit formuna dönüşerek dışkıyla dışarıya atılır. İşte bu hücrelerin patlaması fazla sayıda olduğu zaman kanamalara ve ishallere neden olur ve guinea pigler bu hastalığa özel sindirilmemiş barsak içeriği,kan ve barsak sıyrıntıları içeren dışkı çıkarırlar. Hastalığın çabuk fark edilip önlemlerin alınmaması veya tedavide gecikmeler sonucu ciddi sıvı kaybı (Dehidrasyon) sonucu guinea piginizi kaybedebilirsiniz.

Unutmayın bu hastalığın birincil nedeni barsak florasında hastalık etkeninin normaldeki miktarından daha fazla çoğalmasıdır. Guinea piglerin barsak epitel hücrelerinde üreyen ve hücreleri patlatan yeni protozoon etkenlerinin dış ortama dayanıklı sporozoit dediğimiz hale dönüşmesi ve hayvanların dışkısı ile atılması ve aynı guinea pigin veya diğer guinea piglerin bu parazitle bulaşmış dışkılarla fazla iç içe olması, dışkıları yemeleri veya ayaklarına bulaşan parazitleri kendilerini temizlemek için yalanırken ağız yoluyla almaları sonucu bu sporozoitler yine barsak içinde açılıp epitel hücrelerine girmesi ile biyolojik döngü devam eder. Bu üreme döngüsü içinde çok daha başka ayrıntılı dönemler vardır ama genel olarak bu hücre parazitini tanıyabilmeniz için özetle açıklıyorum. Yoksa zaten bir çok bilgiye ayrıntıları ve bilimsel terimlerle internetten ulaşabiliyorsunuz.

Bildiğiniz gibi barsak ve mide florasını oluşturan mikroorganizmalar yararlı ve patojen dediğimiz türlerden oluşur ve guinea piglerde barsak florasında yararlı dediğimiz mikroorganizmaların sayısı patojenlere göre daha baskın olduğu sürece sindirim sistemi sorunsuz çalışır ve sindirim sistemi hastalıkları oluşmaz. Ama bir çok nedene bağlı olarak sindirim sistemi florasını oluşturan mikroorganizmalarda denge patojenlerin üstün olduğu duruma doğru değişmeye başladığında ishal vb sorunlar başlar.

O yüzden bu tür durumlarda erken teşhis koyuluppatojen mikroorganizmalar lehine olan denge aşırı yükselmeden bu patojenlere etkili olan ama yararlı mikroorganizmalara nispeten daha az zarar veren antibiyotikler vb ilaçlarla önlem alınmaya çalışılır. Gecikilen her an bu denge gittikçe bozulur ve tedavi güçleşir. Özellikle guinea piglerde bu denge çok çabuk bozulur ve hızla kötüye gittiği için ishallerin hemen fark edilmesi ve çabuk önlem alınması çok önemlidir.Coccidiosis etkenleri de bu bahsettiğimiz patojen diyebileceğimiz hastalık yapabilen etkenlerdendir ve normal olarak tüm canlılarda canlının türüne özel coccidiyozis etkenleri normal barsak florasında zaten bulunur. O yüzden barsak florasında tüm mikroorganizma oranına göre diğer patojenler gibi coccidiyozisin de yüzdesinin yükselmemesi gerekmektedir.Guinea piglerde Coccidiozisden korunmak için neler yapabiliriz:Öncelikle bu etkenin daha öncede bahsettiğim gibi barsak florasını oluşturan mikroorganizmalar içindeki hastalık yapmayan sayılarını korumak gerekiyor.

Bunu sağlamak için :

1-Guinea piglerin altlıklarını çok sık ve fazla kirlenmeden değiştirmek gerekiyor.

2-Guinea pig beslenmesinde özellikle kalın barsak(Secum) içindeki mikrobiyal sindirimi sağlayan yararlı selülozik ve diğer bakteri ve mikro organizmaların sayısının korunması gerekir. Bunun için beslenmedeki besin değerleri ve içerik oranları(rasyon) çok önemlidir. Örneğin bir guinea pige ekmek vermek bu kolay besinle beslenen mikroorganizmaların sayısını aşırı artırıp selülozik mikroorganizmalar dediğimiz otçullardaki mucize sindirimi sağlayan mikroorganizmaların geride kalmasını ve hızla çökmesine neden olur. Böylece bu hayvanlarda hem sindirim sistemi hareketleri artar ve ishal görülebilir hem de ileriye dönük zamanda kaba yem dediğimiz kuru ot, saman vb besinleri sindirmeleri güçleşir.

3-Bazen kuru gıdaların az verildiği durumlarda yeşil otun fazla verildiği durumlarda da benzer durum oluşabilir.

4-Marul ve salatalık gibi besin değerleri düşük ama su oranları yüksek besinlerde bazen benzer etki oluşturur.

5-Coccidiyozis etkenlerinle bulaşmanın fazla olmaması için kafes dezenfeksiyonu işe yarar bir yöntemdir.

6-Guinea piglerinizde coccidiyozis şüphesi hissettiğiniz durumda mutlaka veteriner hekiminizle görüşüp önlem olarak su ile verilebilen ilaçları belli aralarla kullanıp bu hastalığın önüne geçebilirsiniz. Ama durumu ciddi olan kanlı ishallerde ağızdan ilaç vb uygulamaları ile vakit kaybetmeden acil veteriner hekime götürmeniz çok önemlidir.

7-Kanlı dışkı durumunda çoğu zaman aklınıza coccidiyozis gelmelidir ama kanlı ishaller ve diğer ishallerin sadece coccidiyozis den kaynaklanmadığını da unutmamalısınız. O yüzden veteriner hekiminiz ishalin özelliği ve diğer belirtileri dikkate alarak ayırıcı tanıya gidecektir.

Guinea piglerde Coccidiyozis belirtileri:

-Gözle görülebilen kırmızı veya kahverengimsi pis kokulu kanlı ve sulu ishal-Aniden başlayabilir.

-Bazen yavaş ama bazen de hızla gelişen aşırı sıvı kaybı-dehidrasyon

-Dehidrasyona bağlı deride elle kıvrılmada esnekliğin ve geri düzelmenin kaybolması ve gözlerde çukura kaçma diye tabir edebileceğimiz görünüm

-Aşırı zayıflama, çevreye ve yiyeceklere ilgisiz davranış, durgunluk, halsizlik-Tüylerde matlaşma, anüs bölgesindeki tüylerde kirlenme

-Eğer tedaviye başlanmazsa 24-48 saat içinde ölüm görülebilir.

Guinea piglerde coccidiyozis tedavisine yardımcı kullanılması gereken diyet ve diğer seçenekler:

1- Su kaybını önleme ve elektrolit dengesini sağlama için kullanılan elektrolit ve diğer maddelerden oluşan tozlar suluklarına koyulabilir.

2- Sindirim sistemi faaliyetinin iyice durmaması için guinea piginize pelet yemleri ıslatıp ezerek, içine ezilmiş çiğ veya az haşlanmış pirinç ya da pirinç unu, rendelenmiş çiğ elma ve kabak bulunan lapalar hazırlayıp 2 saat de bir ağızdan yavaş yavaş yedirebilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken bu lapaların taze hazırlanması, yenmeyen kısımlarının atılması ve her seferinde yeniden hazırlanması, ılık verilmesi, yedirilirken acele etmeden yuttukça yenisinin verilmesi, fazla sulu hazırlamayarak ve zorla fazla sulu besini ağzına tıkmayarak akciğere besin kaçması ve akciğerlerde besinlerin kokuşmasının (inspirasyon pneumonisi) önüne geçilmesidir.

Bu lapanın içine güvendiğiniz bir ürün olmak şartıyla çok az pekmezde katılabilir.

Ayrıca C vitamini tabletlerinden de az miktarlarda ezilerek lapaya karıştırılabilir. Ya da C vit sıvı olarak lapaya katılabilir.

3- Lapanın içine Türkiye'de de veteriner kliniklerinde bulunan probiyotik ve prebiyotik katkı maddeleri ile barsak florası desteklenerek güçlendirilmeye çalışılır. probiyotik: yararlı mikroorganizmalar, prebiyotik yararlı mikroorganizmaların besinidir

Bu katkı maddeleri vücuda giren zararlı mikroorganızmaların üremesine, çoğalmasına ve barsak duvarına bağlanarak tutulmasına engel olurlar ve zararlı mikroorganizmaların oluşturduğu toksinleri yok ederler. Özellikle sindirim sisteminin bağışıklığını desteklerler. Sindirim sistemi hareketlerin sonucu oluşan kabızlık ve ishallerde kullanılırlar.

4- Aynı şekilde prebiyotik ve probiyotik besinlerle de barsak florası düzeltilebilir.

5- Aktif kömür tabletlerinin de barsak içindeki toksinleri absorbe etmesi ve zehirlenmeleri, barsakta irritasyonu engellemesi açısından yararları vardır.

6- Hasta guinea pigi kuru altlıkta veya havlu üzerinde temiz bir yerde dinlenmesini sağlamak gerekir.

7- Hasta guinea piginizin kafesine kaynayıp ılınmış su veya damacana su koymalısınız ve sık sık tazelemelisiniz.

Guinea piglerde Coccidyozis hastalığının tanı ve tedavisi:

Coccidiyozisin tanısını koymak için gözle görülen kanlı dışkı, sıvı kaybı vb belirtilerin yanında laboratuar tetkiklerini de veteriner hekiminiz gerek görürse kullanabilir.(Coccidiyosiz için ilaç seçeneklerini ve kullanımlarını etik kurallar nedeniyle burada yazmayacağım) Coccidyozis tedavisi vb tedaviler prensipli ve düzenli doğru doz ve doğru ilaçlarla yapılması gereken bir tedavilerdir. O yüzden veteriner hekim kontrolü ve tavsiyeleri ile yapılmalıdır. Bu hastalığın tedavisi vb için de internette bir çok bilgi vardır. Ama doğrusu her olaya özel doğru teşhis ve dozlama ile tedavi yapılmasıdır. Ayrıca guinea piglerde görülen tüm ishallerde olduğu gibi coccidiyozis hastalığında da hastanın durumuna göre veteriner hekimin tedaviyi yönlendirmesi çok önemlidir. Genel durumu çok bozulmuş, yatan, aşırı sıvı kaybı olan bir guinea pigi çok acil veteriner hekime götürürseniz ve hekimin uygun göreceği şekilde ve dozlarda serum ve enjektabl tedavi seçenekleri kullanılırsa ile piginizi kurtarma ihtimaliniz yükselir.

Guinea pig yıkanır mı

Guinea piglerin normalde yıkanmasına gerek yoktur.  Ayrıca eğer bu tür hayvanları özellikle kış aylarında yıkarsanız üşütebilirler. Dikkat edilmesi gereken önemli bir hususta doğru olmayan şampuan vb ile yıkamaya kalkarsanız derilerinde alerjik bazı sorunlar olabilir.

Guinea piglerde ise Peruvian, Lunkarya, Sheltie, Coronet gidi uzun tüylü ırklar guinea piglere özel şampuanlarla çok sık olmasa da yıkanabilirler. Çünkü bu ırkların yüyleri bazen idrar ve dışkı ile kirlenebilir veya kendilerini yeterince temizleyemezler.

 

Guinea pig kafeslerinin bakımı

Guinea piglerinizin kafes temizliğinde deterjan kullanmak risklidir. Eğer çok mecbur kalır da kullanırsak çok iyi bir şekilde durulamalıyız. Çünkü bu hayvanlar kimyasal maddelere karşı aşırı duyarlıdırlar. Temizlenen kafeslerin tabanına gazete kağıdı vb boyalı kağıtlar koymamalıyız. En güzel altık ambalajlı sıkıştırılmış olarak satılan ağaç talaşıdır. Kemirgenlerinize suluk astığınız zaman idrar miktarı artacağı için ıslanan talaşlarını hemen değiştirmelisiniz. Nemli, ıslak ve dışkı ile kirlenmiş altlık hastalık için birincil etkendir.

replika rolex